Ứng dụng đo rung trong bảo trì dự đoán

Ứng dụng đo rung trong bảo trì dự đoán

Trong các nhà máy sản xuất, tình trạng của máy móc có ảnh hưởng trực tiếp đến năng suất, chất lượng sản phẩm và chi phí vận hành. Khi động cơ, máy bơm, quạt công nghiệp, hộp số hoặc vòng bi xuất hiện bất thường, đo rung là một trong những phương pháp hiệu quả để phát hiện sớm dấu hiệu hư hỏng.

Ứng dụng đo rung trong bảo trì dự đoán giúp doanh nghiệp theo dõi tình trạng thiết bị theo thời gian, nhận biết sự thay đổi bất thường và chủ động lên kế hoạch bảo dưỡng trước khi xảy ra sự cố nghiêm trọng.

Bảo trì dự đoán là gì?

Bảo trì dự đoán (Predictive Maintenance) là phương pháp bảo trì dựa trên tình trạng thực tế của máy móc. Thay vì chờ thiết bị hỏng mới sửa chữa hoặc bảo dưỡng theo một khoảng thời gian cố định, doanh nghiệp sử dụng dữ liệu đo lường để đánh giá tình trạng thiết bị.

Các thông số thường được theo dõi gồm:

• Độ rung.
• Nhiệt độ.
• Dòng điện.
• Áp suất.
• Tốc độ quay.
• Độ ồn.
• Tình trạng dầu bôi trơn.

Trong đó, đo độ rung máy móc được sử dụng rộng rãi vì có thể cung cấp nhiều thông tin về tình trạng cơ khí của thiết bị quay.

Vì sao đo rung quan trọng trong bảo trì dự đoán?

Máy móc quay thường tạo ra một mức rung nhất định trong quá trình vận hành. Khi xuất hiện sự thay đổi về cân bằng, căn chỉnh, vòng bi hoặc các bộ phận truyền động, đặc tính rung có thể thay đổi.

Việc đo rung định kỳ giúp kỹ thuật viên:

• Phát hiện rung động bất thường.
• Theo dõi xu hướng tăng giảm của độ rung.
• Phát hiện sớm nguy cơ hư hỏng vòng bi.
• Kiểm tra tình trạng mất cân bằng.
• Phát hiện lệch tâm hoặc sai lệch đồng trục.
• Đánh giá tình trạng các bộ phận truyền động.
• Lập kế hoạch bảo trì phù hợp.

Thay vì chỉ biết máy đã hỏng hay chưa, doanh nghiệp có thể theo dõi xu hướng sức khỏe của thiết bị và đưa ra quyết định bảo trì dựa trên dữ liệu.

Những ứng dụng đo rung phổ biến trong bảo trì dự đoán

1. Kiểm tra động cơ điện

Động cơ điện là một trong những thiết bị được kiểm tra rung thường xuyên trong nhà máy.

Kỹ thuật viên có thể đo rung tại các vị trí như:

• Phía ổ bi đầu trục.
• Phía ổ bi cuối trục.
• Vỏ động cơ.
• Khu vực gần quạt làm mát.

Nếu mức rung tăng bất thường so với dữ liệu trước đó, cần kiểm tra thêm tình trạng cân bằng, đồng tâm, vòng bi, chân đế và các bộ phận liên quan.

2. Theo dõi tình trạng vòng bi

Vòng bi bị mòn, thiếu dầu bôi trơn, hư hỏng hoặc lắp đặt không đúng có thể tạo ra sự thay đổi về rung động.

Đo rung định kỳ giúp phát hiện dấu hiệu bất thường trước khi vòng bi bị hỏng hoàn toàn.

Đây là một trong những ứng dụng quan trọng của vibration meter trong bảo trì máy móc.

3. Kiểm tra máy bơm công nghiệp

Máy bơm thường hoạt động liên tục trong các hệ thống cấp nước, xử lý nước, hóa chất, dầu khí và sản xuất công nghiệp.

Đo rung máy bơm có thể hỗ trợ phát hiện:

• Mất cân bằng.
• Lệch trục.
• Lỏng cơ khí.
• Vấn đề ở vòng bi.
• Các bất thường liên quan đến cụm bơm và động cơ.

Việc ghi nhận dữ liệu rung theo thời gian giúp kỹ thuật viên phát hiện xu hướng bất thường trước khi sự cố ảnh hưởng đến dây chuyền.

4. Kiểm tra quạt công nghiệp

Quạt công nghiệp có tốc độ quay cao và thường làm việc trong thời gian dài. Bụi bẩn bám trên cánh quạt hoặc biến dạng cánh có thể làm thay đổi trạng thái cân bằng.

Đo rung giúp kiểm tra tình trạng:

• Cánh quạt.
• Trục quay.
• Vòng bi.
• Khớp nối.
• Motor.
• Bệ đỡ.

Nếu mức rung tăng dần theo thời gian, doanh nghiệp có thể chủ động lên kế hoạch kiểm tra và bảo dưỡng.

5. Kiểm tra hộp số và hệ thống truyền động

Hộp số, khớp nối và các cơ cấu truyền động cũng có thể được đưa vào chương trình theo dõi rung.

Dữ liệu rung có thể hỗ trợ kỹ thuật viên nhận biết sự thay đổi bất thường liên quan đến bánh răng, ổ bi hoặc các bộ phận truyền động.

Đo gia tốc, vận tốc và dịch chuyển khi bảo trì dự đoán

Một trong những nội dung quan trọng khi đo rung là lựa chọn đại lượng phù hợp.

Gia tốc rung

Gia tốc thường hữu ích khi phân tích các rung động có tần số cao và có thể hỗ trợ phát hiện các dấu hiệu liên quan đến vòng bi hoặc các chi tiết nhỏ.

Vận tốc rung

Vận tốc rung được sử dụng phổ biến để đánh giá tình trạng tổng thể của nhiều loại máy móc quay.

Đây là thông số thường được sử dụng trong các chương trình condition monitoring và bảo trì dự đoán.

Dịch chuyển

Dịch chuyển rung phù hợp với việc đánh giá các rung động có tần số thấp hoặc những ứng dụng cần theo dõi biên độ dịch chuyển của máy.

Việc lựa chọn thông số đo cần căn cứ vào loại máy, tốc độ quay, vị trí đo và mục đích kiểm tra.

Quy trình ứng dụng đo rung trong bảo trì dự đoán

Một chương trình đo rung hiệu quả không chỉ đơn giản là đo một lần rồi kết luận. Doanh nghiệp nên xây dựng quy trình theo dõi dữ liệu.

Bước 1: Xác định thiết bị cần theo dõi

Ưu tiên những thiết bị quan trọng đối với dây chuyền như:

• Motor.
• Máy bơm.
• Quạt.
• Máy nén.
• Hộp số.
• Máy công cụ.
• Thiết bị quay tốc độ cao.

Bước 2: Xác định vị trí đo

Nên lựa chọn các vị trí đo cố định để dữ liệu giữa các lần kiểm tra có thể so sánh với nhau.

Ví dụ với motor có thể lựa chọn vị trí gần các ổ bi.

Bước 3: Thiết lập dữ liệu cơ sở

Khi thiết bị đang hoạt động bình thường, tiến hành đo và lưu lại kết quả làm dữ liệu tham chiếu.

Dữ liệu cơ sở có vai trò quan trọng vì mỗi loại máy có đặc điểm rung khác nhau.

Bước 4: Đo định kỳ

Thực hiện đo theo lịch phù hợp với mức độ quan trọng và điều kiện vận hành của thiết bị.

Các máy quan trọng hoặc hoạt động liên tục có thể cần tần suất kiểm tra cao hơn.

Bước 5: So sánh xu hướng

Không nên chỉ quan tâm đến một giá trị đo đơn lẻ. Việc theo dõi xu hướng qua nhiều lần đo giúp nhận biết mức rung đang ổn định, tăng dần hay tăng đột biến.

Bước 6: Lập kế hoạch bảo trì

Khi dữ liệu cho thấy dấu hiệu bất thường, kỹ thuật viên có thể kiểm tra chuyên sâu và lên kế hoạch bảo dưỡng trước khi xảy ra sự cố nghiêm trọng.

Lợi ích của đo rung đối với doanh nghiệp

Ứng dụng đo rung trong bảo trì dự đoán mang lại nhiều lợi ích:

Giảm thời gian dừng máy: Phát hiện sớm bất thường giúp doanh nghiệp chủ động bố trí thời gian bảo trì.

Giảm chi phí sửa chữa: Các lỗi nhỏ có thể được xử lý trước khi phát triển thành hư hỏng lớn.

Tăng tuổi thọ thiết bị: Theo dõi tình trạng máy giúp phát hiện sớm các điều kiện vận hành không phù hợp.

Nâng cao độ tin cậy của dây chuyền: Thiết bị được kiểm tra thường xuyên giúp giảm nguy cơ sự cố bất ngờ.

Quản lý bảo trì dựa trên dữ liệu: Quyết định bảo dưỡng được đưa ra dựa trên tình trạng thực tế thay vì chỉ dựa vào thời gian vận hành.

Thiết bị đo rung nào phù hợp cho bảo trì dự đoán?

Để triển khai kiểm tra rung, doanh nghiệp có thể sử dụng vibration meter hoặc thiết bị phân tích rung chuyên dụng tùy theo yêu cầu.

Đối với kiểm tra định kỳ, thiết bị đo rung cầm tay có ưu điểm:

• Dễ sử dụng.
• Có thể mang theo khi kiểm tra máy.
• Đo nhanh tại nhiều vị trí.
• Phù hợp với chương trình kiểm tra định kỳ.
• Có thể sử dụng cho nhiều loại máy móc công nghiệp.

Với những hệ thống cần phân tích chuyên sâu, doanh nghiệp có thể sử dụng thiết bị có khả năng phân tích phổ tần số, lưu dữ liệu và theo dõi xu hướng.

Đo rung và bảo trì dự đoán với RION

RION là thương hiệu Nhật Bản được biết đến với các thiết bị đo và phân tích âm thanh, rung động.

Trong lĩnh vực bảo trì máy móc, các thiết bị đo rung RION có thể được sử dụng để kiểm tra tình trạng của nhiều thiết bị công nghiệp như động cơ, máy bơm, quạt và các máy quay.

Ví dụ, RION VM-82A là máy đo rung cầm tay có thể được sử dụng trong các hoạt động kiểm tra và giám sát rung động tại hiện trường.

Khi kết hợp thiết bị đo rung với quy trình ghi nhận dữ liệu định kỳ, doanh nghiệp có thể xây dựng cơ sở dữ liệu phục vụ bảo trì dự đoán máy móc.

Kết luận

Ứng dụng đo rung trong bảo trì dự đoán là giải pháp hữu ích giúp doanh nghiệp chủ động theo dõi tình trạng máy móc, phát hiện dấu hiệu bất thường và giảm nguy cơ dừng máy ngoài kế hoạch.

Đặc biệt đối với các thiết bị quay như motor, máy bơm, quạt công nghiệp, hộp số và vòng bi, việc đo rung định kỳ kết hợp theo dõi xu hướng sẽ giúp nâng cao hiệu quả quản lý và bảo trì thiết bị.

Doanh nghiệp nên xây dựng quy trình đo thống nhất, xác định vị trí đo cố định, lưu dữ liệu theo thời gian và kết hợp các thông số như gia tốc, vận tốc và dịch chuyển rung để đánh giá tình trạng máy chính xác hơn.

tham khảo sản phẩm máy đo độ rung RION VM-82A theo link bên dưới:

Máy đo độ rung RION VM-82A